سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

728

تاريخ ايران ( فارسى )

جهنم را با اسلوبى بس جالب‌توجه و مؤثرى بيان نموده است . چنان كه نيكلسن مينويسد اين بيانات محمد در حقيقت ترجمان يك رشته احساسات و جذباتى است كه در سراسر وجود او حكمفرما بوده است . اينك يكى از سوره‌هاى اوليهء ( مكى ) قرآن را محض نمونه ذيلا از نظر خوانندگان ميگذرانيم : آنگاه كه آسمان بشكافد ، و آنگاه كه ستاره‌ها فروريزانيده شود . و آنگاه كه درياها راه بهم داده شود ، و آنگاه قبرها زيروزبر كرده شود ، داند هرنفسى آنچه را پيش فرستاده و بازپس داشت ، اى انسان چه چيز غره كرد ترا به پروردگارت كه كريم است . آنكه آفريد ترا پس تمام نمود اعضاى ترا ، پس معتدل نمود ترا ، در هرصورتى كه خواست تركيب داد ترا ، نه‌چنين است بلكه تكذيب كنند روز جزا را بدرستى كه بر شماست مستحفظين و نگهبانان ، كراميان نويسندگان ميدانند آنچه را كه ميكنيد « 1 » . اما در سور و آيات مدينه بقسمت‌هاى عملى مذهب اهميت داده نظامات و احكام و قوانينى كه در مواقع حاجت لزوم پيدا ميكرد بيان شده‌اند ، ولى آن حرارت و جوش آيات مكه در اينجا خيلى كم است . معذلك مسئله پرستش خداى يگانه كه در حقيقت ديباچهء مذهب اسلام را تشكيل ميدهد و محو شرك و عبادت اصنام يك قدر مشتركى - است كه در تمام اين مقامات محفوظ مىباشد .

--> ( 1 ) - إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ . وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ . وَ إِذَا الْبِحارُ فُجِّرَتْ وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ . عَلِمَتْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ . يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ . الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ فِي أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ ، كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ ، كِراماً كاتِبِينَ ، يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ .